Zomervloed

‘Alles stroomt’, luidt het citaat van de antieke Griekse wijsgeer Herakleitos (ca. 540-480 v.Chr.). Oftewel: alles is voortdurend in beweging. Dit extra dikke zomernummer van Lychnari laat zien dat ook Griekenland – onherroepelijk – aan verandering onderhevig is. Soms heel zichtbaar, maar vaker onopgemerkt en geleidelijk. Gelukkig hebben we in onze auteurs scherpe waarnemers die duiden wat voor menigeen onzichtbaar blijft.
Zij nemen u graag mee in verhalen over de botsing tussen toeristische belangen en buurteigenheid in Chaniá, over de leegloop van het Griekse platteland en over de strijd om de vluchtelingenflats Prosfiyiká in Athene.
Verandering werkt gelukkig ook twee kanten op: tegelijkertijd herleeft de aandacht voor het verleden. De Griekse wijnmakerij maakt een sterke ontwikkeling door. En dan de hernieuwde belangstelling voor de dichter Kavafis, gesymboliseerd door de verschijning van twee gloednieuwe vertalingen, een biografie én een roman, geïnspireerd op diens laatste jaren.
Herakleitos werd ook beroemd door een ander citaat: ‘Men kan niet tweemaal in dezelfde rivier stappen.’ Meningen en voorkeuren veranderen voortdurend. Zo ook in Griekenland: ten aanzien van tragische gevallen van femicide, die de discussie over traditionele gender- en verwachtingspatronen opnieuw hebben aangewakkerd. En de recente aankoop van een collectie foto’s uit WOII heeft het nationale oorlogsverleden weer volop onder de publieke aandacht gebracht.
Het stromende water van de filosoof nemen we in deze Lychnari ook letterlijk: we nemen u mee naar de verborgen rivieren onder Athene, en langs de watermolens op Kýthira.
Tot besluit geven we u diverse Griekse kijk- en luistertips, ter inspiratie.
Wij wensen u een mooie zomer en veel lees- en reisplezier, in Griekenland of waar ook!

De redactie

Inhoud

Pleinzaligheid

De stad Chaniá zucht onder de zomerse toeristenstroom. Maar net buiten de drukte behoudt het Splántziasplein zijn dorpse sfeer en sociale functie. Hoe lang nog, vraagt Patrick Gouw zich evenwel af.

Kalami, spookdorp op Kreta

Als een dorp op het platteland leegloopt, blijven de huizen achter en ontstaat er een spookachtig geheel. Douwe Laansma ging er met zijn camera doorheen.

De tambourás van Makriyannis

Met de in januari gestorven Hugo Strötbaum sprak Hans Verheij een tijd geleden af aandacht te besteden aan het bijzondere instrument van de beroemde vrijheidsstrijder.

Reacties

In het vorige nummer kwam er een verkeerd bijschrift bij een houtsnede. De zaak wordt hierbij rechtgezet. | Pikilía | Het programma We zijn er bijna gaat dit jaar naar Griekenland | Bijzondere Grieks-Nederlandse muzikale samenwerking.

Hier Thessaloniki

De bloedige meimaand van 1936 | Tasos Papadópoulos herdenkt de tabakswerkersstaking van 1936 die leidde tot het gedicht Epitáfios van Yannis Ritsos.

Lied | Waar vloog m’n jongen heen?

Het bekendste lied uit de cyclus Epitáfios van Mikis Theodorakis.

Of je bent van mij of van niemand

De zoveelste moord op een vrouw door haar ex-partner brengt Griekenland in beroering. Inge Manousakis laat zien dat vrouwen het recht op een eigen leven opeisen.

Filatelie en ELTA

Zoals overal ter wereld versturen Grieken steeds minder post en gaat menig postkantoor dicht. Wat dat betekent voorpostzegelliefhebbers vertelt Joost Meijer.

Duitse oorlogsfoto’s

Naar aanleiding van de onlangs opgedoken foto’s van de executie van 200 Griekse communisten in WO II vroegen we wetenschapper Carl Mauzy hierover te schrijven.

Aandacht voor Cappadocisch Grieks

Wytske Roodbergen bezocht een lezing door Mark Janse over het uitgestorven gewaande Cappadocisch.

Een spannende toekomst voor Griekse wijn

Hoe heeft de Griekse wijnmakerij zich de laatste jaren ontwikkeld en welke plaats neemt zij nu in? Frederiek Lommen doet verslag.

Prosfiyiká, symbool van stedelijk verzet in Athene

Katinka Magusin sprak met Aristos Chandzís die in februari in hongerstaking ging om de Atheense Vluchtelingenflats te redden voor de daar wonende gemeenschap.

Matiës

De Prosfiyiká veranderen van aanblik | Yorgos Liálios belicht hoe er de afgelopen twintig jaar is omgegaan met deze iconische flats in Athene. | Verborgen rivieren onder Athene Yorgos Vasiliou schrijft over onzichtbare, want ondergrondse rivieren in de Griekse hoofdstad.

Grieks Mozaïek

Natascha Neef verzamelde weer berichten uit de Griekse pers.

Hier Athene

Recyclage – Atheense stijl

Net als Nederland gaat Griekenland over tot een systeem van statiegeld. Hendrik Van Poele vertelt wat de impact is van deze stap.

De watermolens op Kýthira

Marianne Both liep de wandeling langs de vervallen watermolens op dit eiland. Lees hier het hele verhaal.

Dichter bij Griekenland

Patrick Gouw verzamelde kijk- en luistertips: podcasts en documentaires over uw favoriete land.

Boeken

Maria Boletsi bespreekt twee onlangs verschenen werken rond de dichter Kavafis | Hero Hokwerda legt uit wat hem ertoe bracht Kavafis opnieuw te vertalen | Signaleringen

Zomerconcertagenda

Ook dit jaar trekken weer vele Griekse zangers en zangeressen het land door. Wat u wanneer en waar kunt meemaken zette Lychnari voor u op een rijtje.

Agenda

Wat er in Nederland, België en Griekenland zoal te doen is aan concerten, exposities en cursussen.